Geçtiğimiz günlerde sorunsalları bir kenara bırakıp, dönüşümün dinamikleri üzerine yüklüce bir muhabbete tutulduk. Özellikle kurumsal dijital dönüşümün itici güçleri dışında yaşamsal evrelerdeki yenilikler ve dijitalleşme üzerine; e-ikamet (e-residency), blockchain ve diğerleri bileşenleri konuştuk. Özellikle Edurne ve Mayel’in blockchain ile evlenmesi (http://merry.emo.world/index.html ) ve 17 haziran 16’daki partileri gibi popüler ve bir o kadarda hayatın içinde kalan olguların üzerine durduk. E-ikamet konusunda başvuruların giderek artması hatta https://e-estonia.com/ ‘nın sundukları ve başvuruların artması da ayrı bir konuyu oluşturdu. Hemen her anlaşmanın blockchain ile saklandığı bir döneme doğru gidiyoruz. Fark ettim ki blockchain kavramı hala biraz “kara kutu” gibi bu makalede biraz Blockchain’nin ABC’sini anlatmak istedim.

Nedir? Ne kadar güvenli?

Türkçe anlamı blok zincir olan Blockchain, dijital para Bitcoin’in arkasındaki teknoloji olan Blockchain herhangi bir merkezi kontrolü olmayan dağıtılmış işlemler veritabanı olarak tanımlanabilir. Aracısız her kullanıcı ağa bağlanabilir, yeni işlemler gönderebilir, işlemleri doğrulayabilir ve yeni bloklar oluşturabilir. Bitcoin bağlamında, Blockchain o güne kadar gerçekleşmiş tüm Bitcoin işlemlerinin kaydını tutan bir ana kayıt defteri olarak düşünülebilir. Blockchain kırılması pratikte “imkansız” olarak değerlendirilen bir şifreleme tekniği ile korunur. Daha önemlisi Blockchain dünyanın tüm yerlerine dağıtılmış bir bilgisayarlar ağı üzerinde bulundurulur. Yeni bir işlem yapıldığında işlem zincire yeni bir blok olarak eklenmeden önce bu dağıtılmış ağ genelinde onaylanır.

Neler yapılabilir?

Blockchain internete benzer şekilde üzerinde diğer teknoloji ve uygulamaların geliştirilebileceği açık, küresel bir altyapıdır. Kullanıcılar Blockchain sayesinde birbirine para gönderebilir, satın alma işlemleri yapabilir. Ancak yapılabilecek işlemler finansal olanlarla sınırlı değildir ve örneğin bağlayıcılığı olan sözleşmeler gerçekleştirebilir ya da dijital kimlik olarak işlev görebilir. İşlemlerin doğrudan iki taraf arasında gerçekleşmesi ve aracıya ihtiyaç kalmaması sistemin en büyük artısıdır. Bu durum bankalar gibi geleneksel finans kuruluşları için bir tehdit gibi görünmesine rağmen bu kuruluşların da önemli miktarda işlem ücreti ödediği unutulmamalıdır. Blockchain teknolojisinin 2022 yılına kadar bankaların yıllık 20 milyar dolar civarında tasarruf sağlamasına imkan vereceği tahmin edilmektedir.

Bu nedenle dünyanın en büyük bankalarının da aralarında olduğu birçok banka ya tek başlarına ya da birlikte Blockchain girişimleri başlatmıştır. Çeşitli yatırımcılar yanında Microsoft, Google ve IBM gibi devler de Blockchain projeleri geliştirmektedir. Gizlilik ve güvenlik özellikleri tüm tarafların ilgisini çekmektedir. Kişiler otonom kalmayı tercih ederken üçüncü tarafların bilgileri doğrulayabilmesine izin verebilir. Bu sadece kişiler için değil kurumlar için de geçerlidir. Örneğin, ilaç şirketleri tasarladıkları klinik ilaç denemelerinin detaylı açıklamalarını Blockchain’e ekleyebilir. Bu durumda deneme beklendiği gibi gitmezse şirketin hedef değiştirmesine engel olunabilir. ( Londra belediye başkanı adayı George Galloway vatandaşların birlikte denetimini kolaylaştırmak için şehrin yıllık bütçesini Blockchain üzerine koymayı önermiştir.)

Bitcoin’de olduğu gibi Blockchain de kötüye kullanım ihtimalini tamamen ortadan kaldırmamakta sadece daha zorlaştırmaktadır. Ancak bir altyapı olarak gizlilik, güvenlik ve veri iletimi özgürlüğüne önemli katkılar yapacağı açıktır.

Özetle, Blockchain önümüzdeki dönemde üzerinde en çok konuşulacak teknolojilerden birisi olmaya aday gibi görünüyor.

(Bu giriş makalesi olsun sonrasında geliştirmeye devam ediyor olacağım.)



on Şubat 18th, 2016 in Dijital Dönüşüm

1 comment

Comments are closed.

Creative Commons License
Except where otherwise noted, the content by Gökhan MERCANOĞLU is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.