Bir tekstil atölyesi düşünün. Patronun kafasında her şey var: hangi müşteriye ne kadar mal gitti, kasa ne durumda, hangi hammadde bitmek üzere. Bu bilgiler ya bir defterde, ya patronun aklında, ya da kâğıt üzerindeki notlarda yaşıyor. Bir gün birisi ‘bu işi bilgisayara taşısak’ diyor. Ama hangi programı alacaksınız? Sadece muhasebe mi yapacak? Stok takibi de mi gerekiyor? Siparişleri de mi izleyecek? İşte tam bu noktada ERP (kurumsal kaynak planlaması) kavramı devreye giriyor. Navision Financials da bu kavramın içinde kendine sağlam bir yer buluyor.
ERP, bir şirketin bütün departmanlarının tek bir programda birbirine bağlanması demek. Muhasebe ayrı bir program, stok ayrı bir program, satış ayrı bir program değil; hepsi aynı sistemin içinde ve birbirleriyle konuşuyor. Büyük fabrikalarda bu tür sistemler onlarca yıldır var. SAP gibi, Baan gibi programlar büyük şirketlere hizmet veriyor. Ancak bu programların kurulumu hem çok pahalı hem de çok zaman alıyor. Küçük ve orta ölçekli bir işletmenin (KOBİ) bu sistemleri kurması çoğu zaman mümkün olmuyor. Navision Financials tam bu boşluğu doldurmak için tasarlanmış bir yazılım.
Navision Financials’ın kalbi finans modülü. Genel muhasebe, alacak takibi, borç takibi, banka işlemleri — bunların hepsi bu programın temel alanları. Yani önce ‘bilgisayarlı muhasebe’ diyebilirsiniz, ama program bununla sınırlı kalmıyor. Stok takibi de var, satış siparişleri de. Bir müşteriden sipariş geldiğinde, o sipariş depodaki stoğu etkiliyor, stok hareketleri muhasebeye yansıyor. Bütün bu halkalar birbirine bağlı. Bir satış faturası kesildiğinde ayrıca muhasebe kaydı yapmak gerekmiyor; program bunu kendi yapıyor. Bu, günlük iş yükünü ciddi ölçüde azaltıyor.
Peki Navision Financials gerçek anlamda bir ERP mi? Bu soruyu sormak gerekiyor çünkü ERP kelimesi büyük fabrika sistemlerini çağrıştırıyor. Navision Financials finansal çekirdekten başlıyor ve oradan dışarı açılıyor. Üretim takibi için ayrı modüller var. Lojistik yönetimi için ayrı modüller var. Bunları temel finansal pakete sonradan eklemek mümkün. Yani bir KOBİ başlangıçta sadece muhasebe ve stok modülleriyle işe başlayabiliyor, iş büyüdükçe üretim veya satın alma modüllerini de sisteme dahil edebiliyor. Bu yapı, onu sıradan bir muhasebe programından ayırıyor ve onu bir ERP sisteminin giriş kapısı haline getiriyor.
Bunu şöyle düşünebilirsiniz: Navision Financials, daha büyük bir sistemin temeli gibi. Küçük bir işletme bu programla işe başladığında, ilerleyen yıllarda sistemi büyütmek için sıfırdan başlaması gerekmiyor. Aldığı program zaten o büyümeye hazır. Türkiye’deki pek çok KOBİ hâlâ sadece muhasebe programı kullanıyor ve stok takibini ayrı bir çözümle yapıyor. Bu iki sistemin birbirinden ayrı çalışması, çift veri girişine yol açıyor. Aynı bilgiyi iki kez yazmak demek; hem zaman kaybı hem de hata riski. Navision Financials’ın bu sorunun önüne geçme iddiası var ve bu iddia pratikte karşılık buluyor.
Ancak her şey pürüzsüz değil. Bu programı kurmak ve kullanmaya başlamak bir yetkili bayi olmadan neredeyse mümkün değil. Kurulum aşamasında şirketin iş süreçlerini programa uyarlamak gerekiyor. Hangi kodu nereye atayacaksınız, hesap planını nasıl kuracaksınız, stok kategorileri nasıl tanımlanacak — bunların hepsi başlangıçta çözülmesi gereken sorular. Bu süreç hem zaman hem para istiyor. Ayrıca programa girecek kişilerin temel düzeyde de olsa bilgisayar kullanımına alışkın olması gerekiyor. Türkiye’de pek çok küçük işletme için bu hâlâ ciddi bir engel.
Bir KOBİ sahibi olarak karar verme aşamasında şu soruyu sormak gerekiyor: Sadece muhasebe mi istiyorsunuz, yoksa muhasebe ile stok ve satışı tek bir programda birleştirmek mi? Eğer cevap ikincisiyse, Navision Financials incelemeye değer bir seçenek. Ama önce iyi bir yetkili bayi bulun ve şirketinizin iş akışını masa başında onlarla birlikte çizin. Sonra demo isteyin ve programı gerçek verilerinizle test edin. Bir ERP sisteminin giriş kapısı olarak doğru seçildiğinde, bu tür bir yatırım şirkete uzun vadede zaman ve düzen kazandırıyor.